01 Mayıs 2026: Doğum İzni Değişikliği ve Yabancı İşçiler

Giriş: 01 Mayıs 2026 ve Kanun No: 7578

22 Nisan 2026'da TBMM'de kabul edilen ve 01 Mayıs 2026 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Kanun No: 7578 (Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun) kapsamındaki düzenlemeler, doğum izinleri başta olmak üzere çalışma hayatında önemli yenilikler getirdi. Bu yazıda değişikliğin yabancı çalışanlar ve işverenler açısından ne anlama geldiğini; İK, bordro ve izin süreçlerinde hangi adımların atılması gerektiğini uygulama odaklı şekilde analiz ediyoruz. (tbmm.gov.tr)

Kanunun iş gücü ve doğum izni konusunda getirdiği temel değişiklikler

Kanun ile yapılan en görünür düzenleme, doğum sonrası ücretli izin süresinin genişletilmesidir. Mevcut düzenlemede "doğumdan sonra 8 hafta" olarak belirlenen süre, kanun değişikliği ile "doğumdan sonra 16 hafta" olarak güncellenmiş; toplam analık izni süresi de önceki "16 hafta" seviyesinden "24 hafta" seviyesine çıkarılmıştır. Bu değişiklik, hem kamu personeli hem de 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki özel sektör çalışanları için öngörülmüştür. (yenisafak.com)

Kanunda ayrıca geçici hükümlere yer verilmiş; örneğin düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte analık izni süresi dolmuş olsa bile, 1 Nisan 2026 itibarıyla doğumdan itibaren 24 haftalık sürenin tamamlanmamış olması halinde, ilgili personele yürürlük tarihinden itibaren 10 iş günü içinde talepte bulunulması halinde 8 hafta ilave analık izni verilebileceği hükme bağlanmıştır. Bu geçiş hükmü işveren uygulamaları açısından önem taşır. (haberhergun.com)

Yabancı çalışanlara etkileri: Kim hangi haktan yararlanır?

Değişiklik, kanun metninde açıkça yer aldığı üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamındaki memurlar, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki özel sektör çalışanları ve askeri personele ilişkin hükümleri kapsamaktadır. Dolayısıyla Türkiye'de yasal olarak istihdam edilen ve ilgili mevzuata tabi yabancı işçiler (oturum ve çalışma izni sahibi işçiler) de artan doğum izni haklarından yararlanacaktır. Ancak uygulamada dikkat edilmesi gereken noktalar vardır: yabancının istihdam türü (kamu mu/özel sektör mü, hizmet akdi mi—ör. sözleşmeli personel veya geçici çalışan), çalışma izin statüsü ve sigorta kayıtları belirleyicidir. (tbmm.gov.tr)

İşveren yükümlülükleri: İK, sözleşmeler ve bordro bakımından yapılacaklar

İşverenlerin ve İK departmanlarının atması gereken başlıca adımlar şunlardır:

• Politika güncellemesi: Şirket doğum izni politikası ve iç yönergeleri derhal 24 hafta esasına göre güncellenmelidir.
• Sözleşme ve taahhüt kontrolü: İş sözleşmelerinde veya toplu iş sözleşmelerinde analık izni süreleri veya özel hükümler varsa uyum sağlanmalı, gerektiğinde protokoller yenilenmelidir.
• Bordro/SGK süreçleri: Doğum izni ödemeleri ve ilgili prim hesaplamalarında 5510 ve 4857 kapsamındaki düzenlemeler gözetilerek bordro sistemi yapılandırılmalıdır; ödenen ücret, rapor ödemesi veya icmal değişiklikleri muhasebe ve bordro kayıtlarına yansıtılmalıdır. SGK ve bordro kontrol listesi hazırlanmalıdır.
• İzin bildirim süreçleri: İşe iade, ek hak talepleri ve 10 iş günü içinde yapılacak talepler gibi geçiş dönemi hükümlerine uygun bildirim akışı oluşturulmalıdır.
• Dokümantasyon: Doğum tarihleri, izin başlangıç/bitiş tarihleri, başvuru tarihleri ve ek talepler için elektronik dokümantasyon ve arşivleme zorunludur.

Bu adımlar hem mevzuata uyum hem de yabancı çalışanların çalışma izni statüsünün korunması açısından kritik öneme sahiptir. (hukukihaber.net)

Bordro uygulamalarında dikkat edilmesi gereken teknik noktalar

• Güncel ödeme kodları: Analık izni ödemeleri için bordroda kullanılacak ödeme kodları ve SGK bildirgeleri gözden geçirilmelidir.
• Prim ve hizmet günleri: Ücretli izin sürelerinin prime esas kazanç ve hizmet günlerine etkisi değerlendirilmelidir; doğum izni süresince prim yükümlülükleri kanun ve yönetmeliklere göre düzenlenir.
• Vergi ve muhasebe: İşveren yükümlülüklerinin muhasebe kayıtlarına uygun olarak yansıtılması (ücret maliyetleri, kısa vadeli ve uzun vadeli karşılıklar) gerekir.

Bu maddeler, bordro servislerinin iş akışında acil olarak uygulanması gereken operasyonel adımlardır. İşverenler, bordro yazılımlarının güncellemesini ve muhasebe/istihdam danışmanları ile koordinasyonu sağlamalıdır. (isinolsa.com)

İzin hakları ve çalışma izni ilişkilendirmesi

Türkiye'de yabancıların çalışma hakkı, çalışma izni statüsüne bağlıdır. Doğum izni sürelerinin artması kendi başına çalışma iznini değiştirmez; ancak izin süresince SGK prim ve hizmet günlerinin muhafazası, işsizlik sigortası ve çalışma izni başvurularında gösterilecek hizmet belgeleri açısından önem kazanır. Bu nedenle İK ekipleri, izin süresince yabancı çalışanların yabancılara çalışma izni statüsünü riske atmamak için SGK bildirimleri ve çalışma izni evraklarını eksiksiz tutmalıdır.

Özellikle; çalışma izni başvuruları, uzatmalar veya transfer işlemleri sırasında sunulacak bordro ve prim dökümlerinin doğruluğu, izin sürelerinin nasıl kaydedildiğine bağlıdır. Yabancı çalışanların oturum izni ile bağlantılı süreçler için İK ve hukuk birimleri yakın koordinasyon içinde hareket etmelidir. (tbmm.gov.tr)

Pratik kontrol listesi: İşverenler için 10 adım

1. İç politika güncellemesi – Doğum izni sürelerini 24 haftaya çıkarın.
2. Bordro yazılımı – Yeni ödemeler ve rapor kodlarını güncelleyin.
3. SGK bildirimleri – Prim ve hizmet günlerinin doğru bildirimini sağlayın. SGK ve bordro
4. Hukuki gözden geçirme – İş sözleşmeleri ve TİS maddelerini uyumlu hale getirin.
5. İzin başvuru protokolü – 10 iş günü içinde yapılacak talepler için süreç tanımlayın.
6. Yabancı çalışanlar için ek briefing – Yabancılara doğum izni uygulaması ve oturum/çalışma izni etkilerini açıklayın.
7. Danışmanlık – Gerekirse iş hukuku ve SGK danışmanları ile uyum toplantısı yapın.
8. İK eğitimleri – Yetkili personeli yeni uygulamalar konusunda eğitin.
9. Dokümantasyon – Doğum tarihleri ve başvuruları elektronik ortamda arşivleyin.
10. İzleme – Uygulama başlangıcından itibaren ilk 3 ayda pilot takip mekanizması kurun.

Bu kontrol listesi, hem yerel hem de yabancı çalışanların haklarının korunması ve mevzuata uyum açısından yol göstericidir. (hukukihaber.net)

Örnek tablo: İşveren İçin Hızlı Karar Destek Tablosu

İK ve danışmanlık firmalarına yönelik notlar

Türkiye'de yabancı istihdamı danışmanlığı yapan firmalar için bu düzenleme, müşterilere sunulacak hizmet paketlerinde güncelleme gerektirir. Aşamalar şunlardır:

• Müşteri bilgilendirme notları ve hazır süreç şablonları hazırlayın.
• Bordro ve SGK uyumu için checklist’ler paylaşın.
• Çalışma izni başvurularında kullanılacak hizmet/dokümantasyon paketlerini güncelleyin.

Danışmanlık firmaları aynı zamanda işverenlere işe alım sonrası haklar ve oturum-çalışma izni bağlantıları konusunda proaktif rehberlik sunmalıdır. (karahanmusavirlik.com)

Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri

• Problem: Yabancı çalışanın doğum sonrası oturum süresi izinde kapanma riski.
  Çözüm: İzin süresince SGK bildirgelerinin ve hizmet günlerinin doğru şekilde gösterildiğini belgeleyin; gerektiğinde göçmenlik danışmanı ile koordinasyon sağlayın.
• Problem: Bordro sisteminde ödeme/rapor kodu eksikliği.
  Çözüm: Bordro yazılım sağlayıcınızla acil kod entegrasyonu planlayın ve geçmiş dönem düzeltme süreçlerini başlatın.
• Problem: İşverenin bilmeyerek eski izni uygulamaya devam etmesi.
  Çözüm: İK politika güncellemesi ve çalışanlara duyuru yapılarak hakların etkin şekilde uygulanması sağlanmalı.

Sonuç: İşverenler için özet eylem planı

01 Mayıs 2026 tarihli Kanun No: 7578 ile doğum izni sürelerinin uzatılması (doğum sonrası 8 haftadan 16 haftaya; toplam 16 haftadan 24 haftaya) hem işveren hem de yabancı çalışanlar için pratiğe dönük birçok operasyonal adım gerektirir. İşverenlerin önceliği; İK politikalarını güncellemek, bordro/SGK süreçlerini uyumlu hale getirmek, yabancı çalışanların çalışma/oturum statüsünü riske atmamak için gerekli dokümantasyonu sağlamaktır. Bu maddeleri hızlıca entegre eden kurumlar hem uyum riskini azaltır hem de çalışan bağlılığını korur. (tbmm.gov.tr)

Kaynaklar (kılavuz amaçlı)

• TBMM — Kanun No: 7578 (Kanun bilgileri ve metin bağlantısı)

Ek: İletişim ve danışmanlık

Bu değişikliklerin uygulamaya geçirilmesi sırasında kurumsal uygulama desteği ihtiyacınız olursa İK ve bordro danışmanları ile koordinasyon kurmanızı öneririz. Şirket içi hukuk, İK ve bordro ekipleri ilk 30 günde üç aşamalı bir uyum denetimi gerçekleştirmelidir: taslak güncelleme, sistem güncelleme ve çalışan bilgilendirme.