Özet
01 Mayıs 2026 tarihli 7578 sayılı Kanun ile iş ve sosyal haklara ilişkin önemli düzenlemeler yayımlandı. Bu makalede işverenlerin öncelikleri, yabancı çalışanlara etkileri ve uyum için atılacak adımları detaylı biçimde açıklıyoruz. Daha fazla bilgi için Resmî metne bakabilirsiniz: Resmî Gazete - 01.05.2026. (tbb.gov.tr)
Kanunun kısa (yüksek seviyeli) özeti
7578 sayılı Kanun, analık ve babalık izinleri başta olmak üzere sosyal hizmetler, çocuk koruma, dijital platformlar ve bazı vergi/SGK düzenlemelerinde değişiklikler getirmiştir. Kanun metni Resmî Gazete'de 01.05.2026 (Sayı: 33240) yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. (tbb.gov.tr)
İşverenler için öne çıkan değişiklikler (detaylı)
1) Analık (doğum) izni süreleri ve uygulama
Kanun ile 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki doğum izinleri yeniden düzenlenmiştir: doğumdan önce/sonra sürelerin toplamı 24 haftaya kadar çıkarılmıştır (doğum sonrası 8 haftadan 16 haftaya, toplam 16 haftadan 24 haftaya çıkartılma şeklinde uygulama maddeleri bulunmaktadır). Bu değişikliklerin uygulama detayları ve sigorta ödemelerine ilişkin hükümler Kanun metninde yer almaktadır. (pwc.com.tr)
Geçici düzenleme: Kanunun yürürlüğe girdiği 01.05.2026 tarihi itibarıyla analık izni süresi dolmuş ancak 01.04.2026 itibarıyla doğum tarihinden itibaren 24 haftalık sürenin henüz tamamlanmamış olan çalışanlar, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde talep etmeleri halinde 8 hafta ilave analık izni kullanabileceklerdir. Bu geçici hüküm hem mevcut kişilerin hak kaybını önlemeyi amaçlar hem de işverenlerin kısa dönemli uyum yükünü belirler. (cottgroup.com)
2) Babalık izni
Kanun ile babalık (eşin doğumu halinde erkek çalışana verilen izin) düzenlemelerinde de genişleme yapılmıştır. Yeni düzenleme ile işçilere yönelik babalık izni süreleri artırılmış ve bazı hallerde ücretsiz izin uygulamaları güncellenmiştir. Örneğin, kanunda koruyucu aileye ilişkin düzenlemelerle birlikte koruyucu aile olan çalışanlara ek ücretsiz izin hakları getirilmiştir. Detaylı uygulama metinleri için Resmî Gazete'ye bakınız. (alomaliye.com)
3) SGK / prim ve mali yükümlülükler
Kanunda yapılan düzenlemeler sonucu analık iznine bağlı geçici iş göremezlik ödeneği ve prim ödemelerine ilişkin hükümler değiştirilmiştir. Yapılan düzenlemeler kapsamında, bazı prim ve kısa vadeli sigorta kolları ödemeleriyle ilgili olarak Hazine tarafından süreli destek öngörüldüğü belirtilmektedir (örneğin, belirli primlerin sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamının Hazine tarafından karşılanması gibi hükümler Kanun metninde yer alır; uygulama koşulları ve süreler net olarak metinde belirtilmiştir). İşverenlerin bordro uygulamalarını ve işveren maliyet hesaplarını güncellemesi gerekir. (pwc.com.tr)
Bu değişiklikler yabancı çalışanları nasıl etkiler?
Temel ilkeler şöyledir:
- Tüm çalışanlar (uygun çalışma izni bulunan yabancılar dahil) 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında tanınan işçi haklarından genel kural olarak eşit biçimde yararlanırlar. Bu nedenle analık/babalık izinlerine ilişkin yeni haklar yabancı çalışanlar için de geçerlidir; ancak uygulama sırasında çalışma/ikamet izin durumları ve prime esas kayıtların güncelliği önem taşır. Yabancı çalışanların sosyal güvenlik ve izin hakları, çalışma izni şartına tabi olarak korunur. (csgb.gov.tr)
- Çalışma izni başvuruları ve uzatmalarının işveren tarafından yapılması gerekir; izinli dönemde SGK bildirimleri ve bordro düzenlemelerinin doğru yapılması zorunludur (örn. ücretsiz izin, ücretli izne dönüş, sosyal güvenlik primleri). Bu noktada işverenin önceliği çalışanın yabancılara çalışma izni statüsünü, ikamet kaydını ve SGK bildirimlerini kontrol etmek olmalıdır. (dcahukuk.com)
İşverenin acil öncelikleri ve yapılması gereken adımlar
İşverenlerin uyum sürecinde hızlıca tamamlaması gereken operasyonel ve hukuki adımlar şunlardır:
- Mevzuatın iş yeri bazında taranması: Hangi işçilerin (yerli/yabancı) yeni haklardan doğrudan etkilendiği tespit edilsin.
- İzin politikalarının güncellenmesi: İK el kitabı ve izin prosedürleri yeni süreleri ve geçici 10 iş günü talep sürelerini içerecek şekilde güncellensin.
- Bordro ve SGK bildirimlerinin revizesi: Ücretli / ücretsiz izin, geçici iş göremezlik ödeneği ve Hazine katkıları için bordro kodları, kesintiler ve işveren maliyetleri tekrar hesaplansın. Bu adımda muhasebe/bordro ekipleri ile koordinasyon şarttır; ayrıca SGK ve bordro uygulamalarınız kontrol edilmelidir. (pwc.com.tr)
- İzin talep yönetimi: Geçici hükümden yararlanabilecek çalışanlara (özellikle 01.04.2026 sonrası doğum yapmış olanlara) 10 iş günü içinde başvuru hakkı hatırlatılmalıdır.
- İK ve hukuk birimlerinin iletişimi: İş sözleşmeleri, hizmet sözleşmeleri ve varsa yabancı personel ile yapılan ek protokoller gözden geçirilmeli; gerekirse ek sözleşmeler düzenlenmelidir.
- İletişim ve eğitim: İK, yöneticiler ve vergi/bordro ekipleri için yeni düzenlemeler hakkında kısa eğitim / rehber hazırlanmalı; yabancı çalışanlara hakları Türkçe ve gerektiğinde İngilizce/Arapça gibi dillerde anlatılmalıdır.
Örnek kontrol listesi (ilk 30 gün)
- İş gücü envanteri: doğum riski altındaki kadın çalışanlar ve yakın dönemli doğum yapmış çalışanlar listelensin.
- Yabancı çalışanların çalışma izni ve ikamet belgeleri kontrol edilsin.
- Bordro kodları ve prim hesaplamaları Muhasebe tarafından güncellensin.
- İK, yöneticilere iletişim şablonu gönderip izin taleplerini nasıl yöneteceklerini bildirsin.
Uygulama örneği ve maliyet hesaplama
Aşağıdaki tablo, işveren bakış açısıyla basit bir örnek maliyet karşılaştırmasıdır (sayısal örnek gösterim amaçlıdır; gerçek hesaplama şirketin ücret ve prim oranlarına göre değişir).
| Kalem | Eski Düzenleme | Yeni Düzenleme | Not |
|---|---|---|---|
| Doğum sonrası izin süresi | 8 hafta | 16 hafta | Toplam izin 24 haftaya kadar çıkabiliyor. (pwc.com.tr) |
| İşveren SGK prim yükü | Normal bordro primleri | Hazine destekli süreler ve prim uygulamaları (belirli süreler için farklılaşır) | Belirli primlerin Hazine tarafından karşılanması düzenlemesi bulunmaktadır; uygulama koşullarını kontrol edin. (pwc.com.tr) |
Riskler ve cezai sorumluluk
Kanun değişikliklerini uygulamamak veya yanlış uygulamak işveren için idari ve mali riskler doğurur. Özellikle;
- SGK bildirimlerinin hatalı yapılması, geriye dönük prim farkları ve gecikme cezası oluşturabilir.
- İzin haklarının ihlali halinde iş mahkemeleri ve idari para cezaları gündeme gelebilir.
- Yabancı çalışanların çalışma/ikamet belgeleri güncellenmezse idari yaptırımlar ve/veya çalışma izin iptalleri riski mevcuttur. (csgb.gov.tr)
Pratik tavsiyeler — işveren kontrol listesi (özet)
- Hukuk ve bordro ile acil durum toplantısı yapın.
- İK süreçlerinde (izin talep formu, onay süreçleri) değişiklikleri 7 gün içinde uygulamaya alın.
- Yabancı çalışanlara özel bilgilendirme (çalışma izni/ikamet durumları) yapın.
- Hazine katkısı iddialarını kontrol edin ve bordro kodlarını buna göre güncelleyin. (pwc.com.tr)
Kaynak ve ileri okumalar
- Resmî Gazete - 01.05.2026 (Kanun No: 7578). (tbb.gov.tr)
- Kanun özeti ve uygulama notları için PwC Türkiye değerlendirmesi. (pwc.com.tr)
- İK ve uygulama örnekleri için CottGroup yayın notu. (cottgroup.com)
- Yabancı çalışanların sosyal güvenlik ve çalışma izni yükümlülükleri hakkında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (UIGM) rehberleri. (csgb.gov.tr)
Sonuç
01.05.2026 tarihli 7578 sayılı Kanun işverenler için hem hak genişletmeleri hem de operasyonel uyum gerektiren yeni yükümlülükler getiriyor. Özellikle analık iznindeki süre artırımı ve geçici ilave izin hakkı uygulamada dikkat gerektirir. İşverenlerin önceliği; (1) etkilenen çalışanların tespit edilmesi, (2) bordro/SGK güncellemeleri, (3) İK politikalarının ve iş sözleşmelerinin revize edilmesi olmalıdır. Resmî metni ve Bakanlık rehberlerini takip ederek uyum planınızı hemen oluşturun. (tbb.gov.tr)
